Thema’s workshops

Ronde 1

Perspectief voor woningeigenaren in de wijkaanpak
Vanuit individueel maatwerk naar bespaarpotentieel voor de wijk: In de doorvertaling van de Transitievisie Warmte naar Wijkuitvoeringsplannen is nauwkeurige informatie over warmteaanbod en -vraag nodig. Siem Bijman van E-Trias ingenieurs heeft voor onder andere Aanpak Modulair naar Nul in regio Amstelland-Meerlanden maatwerkadvies dusdanig gestandaardiseerd, zodat “alle” bewoners in een wijk in korte tijd van een nauwkeurig maatwerkadvies zijn te voorzien. Het maatwerkadvies biedt individuele bewoners een stappenplan naar een energiezuinige woning. Alle adviezen samen bieden inzicht in het werkelijk haalbare bespaarpotentieel in de wijk; met no-regret-maatregelen, kosten, rendementen én bewonerswensen. Daarmee hebben gemeente en warmteaanbieders de informatievoorziening op orde. Bewoners participeren laagdrempelig én goed geïnformeerd vanuit hun online-maatwerkadvies. En, lokale uitvoerende bedrijven worden duurzaam geholpen om tot een passend aanbod te komen.

“Hoe geef je als gemeente invulling aan de regierol, maak je snelheid en houd je tegelijkertijd oog voor de wensen en behoeften van inwoners?”, “Hoe zorg je voor een warmtevoorziening tegen de maatschappelijk laagst mogelijke kosten?”, “Welke invloed heeft de keuzevrijheid van woningeigenaren op de businesscase?”, “Hoe verleid je wijkbewoners aan te sluiten: kies je voor het aanbieden van een seriematige aanpak of een persoonlijk ontzorgingsaanbod?”
Vraagstukken die voor gemeentelijke duurzaamheidsadviseurs herkenbaar zullen zijn, en helaas niet eenduidig te beantwoorden. De route naar een duurzaam gebouwde omgeving is immers afhankelijk van de, door de gemeente in samenspel met wijkbewoners, gekozen strategie.
Marco Attema blikt terug op VvE-aanpak het Asser Servicekostenmodel en vooruit op financiering en haalbaarheid van de wijkaanpakken op grote schaal.

Wijken en bewoners voorbereiden op aardgasvrij, de kracht van bottom-up
Bewonersparticipatie, basis voor een succesvolle energietransitie: Vanuit bestaande netwerken is in Noordoost-Friesland gestart met een visietraject voor dorpen, waarbij woningeigenaren meedenken over ambities en mogelijkheden voor verduurzaming van hun dorp. Hiermee legt Aanpak Energiebespaarabonnement ANNO regio Noordoost-Friesland, onder leiding van Sicco Boorsma, de basis voor een gedragen plan en zorgt voor bewustwording als groep en individu, met als logische vervolgstap het energieneutraal maken van woningen. Woningeigenaren kunnen bij de uitvoering gebruik maken van de ontzorgingsdiensten die de lokale energiecoöperatie biedt. De bewoners zitten zelf aan het stuur en dit wekt vertrouwen. 

Bewonersparticipatie, basis voor een succesvolle energietransitie: Het oprichten van twee energiecoöperaties, een netwerk van vrijwillige energiecoaches, het organiseren van een duurzaamheidsmarkt; inwoners zetten er vol energie de schouders onder.
De Aanpak High five in de Waard helpt graag deze initiatieven tot een succes te maken. Sinds 2017 zet Molenlanden, samen met inwoners, succesvolle stappen in energiebesparing en -opwekking. Hierbij hanteert de gemeente een bottom-upstrategie waarin de participatie van bewoners een belangrijke rol speelt.
In de workshop vertelt projectmanager Jose Houtman meer over hoe je als gemeente de verbinding met je bewoners maakt, hoe je een werkbare samenwerkingsstructuur opzet en gaat vervolgens in op de rolverdeling tussen de gemeente en bewonersinitiatieven.

10 jaar (faal)ervaringen samengevat: 'adviseer de bewoner effectief' en 'ontzorg de uitvoerders'
Met het woonverbeterplan van start: Het aardgasvrij of energieneutraal maken van een woning begint met een goed eindbeeld van de gewenste situatie middels een woon(verbeter)plan. Maar wat is nou een goed woonplan? Een goed woonplan is een begrijpelijk stappenplan van maatregelen voor de bewoner. Bovendien geeft het woonplan aannemers voldoende technische informatie om goed mee uit de voeten te kunnen in de uitvoering. Kortom: een belangrijk startpunt voor zowel de bewoner als de aannemer. Merel Philippart en Sjoerd Klijn Velderman van Aanpak Fryske Stream Deal Particulier gaan tijdens de workshop in op hoe een woon(verbeter)plan tot stand komt, hoe woningeigenaren zo'n woonplan ervaren én hoe je hen kunt faciliteren. Zij zijn benieuwd naar jouw ideeën over de rol van gemeenten hierbij.

9 jaar falen en opstaan: lessen uit de praktijk 
In deze workshop wordt een groot aantal 'logische' do's and don'ts in de verduurzaming ontkracht
'We moeten de klant ontzorgen'; ja, maar je bereikt meer als je de uitvoerders ontzorgt.
'Aardgasvrij bereik je met een wijkgerichte aanpak’ is grotendeels onwaar om vele redenen.
'Een goed advies verhoogt de conversie' blijkt vaak onwaar.
Lieven Andringa ontkracht vanuit 9 jaar ervaring in de rol van ‘uitvoerend intermediair’ een groot aantal 'logische' do's and don'ts in verduurzaming.
Met Winst uit je woning is hij bij verschillende Innovatieve Aanpakken betrokken en voorziet als uitvoerend intermediair; met de verkoop van jaarlijks ruim 10.000 isolatiemaatregelen, zonnepanelen, ventilatiesystemen, warmtepompen en warmteafgifte-systemen, 70 gemeenten in grootschalige verduurzamingsprojecten. De producten en systemen worden aangebracht door lokale uitvoerders. 

 

Van Innovatieve Aanpakken naar een wijkgerichte aanpak
De gemeenten krijgen een regierol in de verduurzaming van de gebouwde omgeving. Dat gaat veel vraagstukken met zich meebrengen. Waar moet het naar toe? Waar staan wij nu? Wat zijn handige (eerste) stappen? Dit zijn vragen die beantwoord moeten worden in een spanningsveld waarbij gemeenten enerzijds veel vaart moeten maken, en anderzijds er nog veel ontwikkeld moet worden.
Gebaseerd op 4 jaar leerervaring met procesinnovatie in de Innovatieve Aanpakken en geïnspireerd op de bewezen ontwikkelmethoden hebben wij een model ontwikkeld om gemeenten te helpen bij de invulling van de regierol en het maken van keuzes voor de wijkaanpak.
In de workshop nemen wij je mee in de achtergronden van het model en gaan we samen aan de slag om de laatste puntjes op de ‘i’ te zetten, zodat het model echt toepasbaar wordt voor gemeenten. Ontwikkel je mee met Remko Sanders, adviseur Design Thinking en Lean Start-up?

Ronde 2

Koppeling Wijkaanpak en warmtetransitie
Elke gemeente werkt aan het opstellen van een Transitievisie warmte voor 2021. Intussen zijn bewoners en lokale energie-initiatieven vaak al langer bezig om (kleine) stappen te zetten richting een aardgasvrije toekomst. Een goede samenwerking tussen de gemeente en lokale initiatieven is daarbij noodzakelijk. Hoe organiseer je dat? Hoe voorkom je dat het mis gaat? Want er zijn al voorbeelden van wijken waar een lokaal initiatief een actie met warmtepompen organiseert terwijl de gemeente in de toekomst denkt aan een warmtenet.
De innovatieve wijkaanpak in Zeist heeft in 4 wijken ervaring opgedaan met het bereiken en activeren van woningeigenaren. De inzichten die zijn opgedaan vormen de basis voor het model waarmee de gemeente en Stichting Energie Zeist samen verder gaan met het uitrollen van ‘de wijkaanpak Zeist’. Reinier Pijnenburg en Remco Spoelstra over De Wijkaanpak Zeist naar energieneutraal.

Inspelen op het persoonlijk beslisproces van woningeigenaren
Inzicht in leefstijlen en de wijkaanpak: Goede communicatie is essentieel in de energietransitie. Snappen wie je tegenover je hebt, de behoeftes en verwachtingen kennen en erop inspelen. De juiste ‘haakjes’ vinden bij de bewoners, in elk onderdeel van de klantreis. Wat bij de een goed werkt, werkt juist averechts bij de ander. Dat betekent dat je niet één manier van benaderen kunt hanteren. Het BSR-model van SAMR deelt bewoners in leefstijlen in. Elke leefstijl vraagt een andere communicatie-aanpak.
In de workshop delen Annemieke Verstappen en Wilma Klaren van Mijn Groene Huis de segmentatie naar leefstijlen in gemeente Zeist en de betekenis voor de communicatie in de Wijkaanpak van Zeist naar energieneutraal

Versterken van de klantrelatie voor duurzame woningverbetering: Wat drijft bewoners om hun huis te verduurzamen? En wat zegt dit over de kans dat zij daadwerkelijk tot het treffen van maatregelen overgaan? Dit heeft Gijs ten Berge op basis van klantevaluaties binnen Innovatieve Aanpak Klantsegmentatie en aanbodselectie met energie-inzicht in Groningen onderzocht. In de workshop vertelt hij hoe Reimarkt bewoners nu op basis van data tot duurzame woningverbetering beweegt én hen tot loyale klanten maakt. In de sessie krijgen toehoorders nieuwe inzichten waarmee zij de conversie in hun eigen context kunnen verhogen en worden zij uitgedaagd mee te denken over de wijze waarop de conclusies kunnen bijdragen aan een versnelling van de energietransitie.

Woningeigenaren helpen om goed voorbereid aan de slag te gaan met energieneutraal en hen te ontzorgen bij de uitvoering
Van energierekening naar verduurzamingsabonnement: Woningabonnement Zutphen en Lochem heeft een integraal en samenhangend pakket aan maatregelen (inclusief energieprestatiegarantie) ontwikkeld om het voor particulieren mogelijk te maken woonlastenneutraal te verduurzamen. En is daarmee verreweg het verst gekomen in het ontwikkelen van financiering voor de particuliere woningeigenaar. Woningeigenaren nemen een dienst af en sluiten een abonnement af, met een vaste prijs voor energie per maand. Verduurzamen komt met het Woningabonnement ook binnen bereik van woningeigenaren met beperkte financiële middelen.
Henk de Jager van het Woningabonnement neemt je mee langs wat er allemaal komt kijken bij het bieden van een totaal-ontzorgingsaanbod inclusief financiering.

Woningeigenaren voorbereiden op de route naar energieneutraal: “U wilt in een energieneutraal huis wonen? U wilt uw woning zo aanpassen dat deze klaar is voor de toekomst? U heeft hierbij wensen en vragen want er zijn zo veel mogelijkheden. De kieswijzer laat u de drie ‘beste keuzes’ zien voor een energieneutrale verbouwing. En geeft u achtergrondinformatie over begrippen die aannemers en installateurs gebruiken.”
… Dit is de inleidende tekst van de brochure over een standaardaanpak voor een energieneutrale verbouwing van niet seriematig gebouwde woningen. Een aanpak die met workshops, excursies en een onafhankelijke coach bewoners helpt bij het maken van een haalbaar plan.
De aanpak is vrij beschikbaar voor gemeenten. U betaalt alleen voor het vormgeven van de kieswijzer in uw eigen huisstijl. Greet Ruitenberg en Gerard Salemink (stichting Pioneering) van Aanpak Energieneutraal verbouwen regio West-Overijssel vertellen hoe dit werkt.

Van Innovatieve Aanpakken naar een wijkgerichte aanpak
De gemeenten krijgen een regierol in de verduurzaming van de gebouwde omgeving. Dat gaat veel vraagstukken met zich meebrengen. Waar moet het naar toe? Waar staan wij nu? Wat zijn handige (eerste) stappen? Dit zijn vragen die beantwoord moeten worden in een spanningsveld waarbij gemeenten enerzijds veel vaart moeten maken, en anderzijds er nog veel ontwikkeld moet worden.
Gebaseerd op 4 jaar leerervaring met procesinnovatie in de Innovatieve Aanpakken en geïnspireerd op de bewezen ontwikkelmethoden hebben wij een model ontwikkeld om gemeenten te helpen bij de invulling van de regierol en het maken van keuzes voor de wijkaanpak.
In de workshop nemen wij je mee in de achtergronden van het model en gaan we samen aan de slag om de laatste puntjes op de ‘i’ te zetten, zodat het model echt toepasbaar wordt voor gemeenten. Ontwikkel je mee met Remko Sanders, adviseur Design Thinking en Lean Start-up?