Eindhoven 24 maart 2020

RONDE 1
1. Een preventieve aanpak van eenzaamheid bij jongeren
2. Je uitvoeringspraktijk verbeteren door outcomegericht te werken
3. Young Leaders: positieve rolmodellen in kwetsbare wijken
4. Vroegsignalering schulden landt in Nederland
6. Welzijn op Recept als brug tussen zorg en welzijn
7. Met de Forsa! aanpak werken aan re-integratie van LVB-jongeren na detentie
8. Samen werken aan een gezondere leefstijl in Zaanstad
9. De veranderopgave inburgering: TaalDoen! en brede intakes voor vergunninghouders

RONDE 2
5. 20 steden, één gedachte: de kracht van coöperatief scharrelondernemen
10. Kunst met impact: met dans eenzaamheid verminderen en gezondheid verbeteren
11. Samen met ouders en jeugdigen beslissen met de GIZ-methodiek
12. De Rotterdamse route naar een gezonde jeugd met Lekker Fit!

13. De preventieve kracht van jongerenwerk
14. Perspectief op een stabiele toekomst voor jongeren met schulden
15. Relatie APK: preventief werken om complexe scheidingen te voorkomen
16. Werkplaats Jeugdreclassering 2.0 Op weg naar succes en herstel
17. Ouderen koppelen aan studenten voor zorg én gezelschap

RONDE 3
18. Nu Niet Zwanger: cliënten nemen de regie over hun kinderwens
19. Buurtzorg Jong, Jongerenwerk en Buurtteam in de praktijk
20. Wijk-GGD’ers: verbinders van zorg en veiligheid in het sociaal domein
21. Wijkprogrammering Rotterdam: een samenhangend preventief jeugdbeleid in de praktijk
22. TROTS (Thuiszitters Re-integreren Opleiden Terug in de Samenleving) in Schouwen Duiveland
23. Sociaal werk loont, maar hoe meet je het (besparend) effect?

24. GO! voor jeugd: veilig en gezond opgroeien
25. De toegankelijkheid van het sociaal domein voor mensen met een licht verstandelijke beperking

 

RONDE 1

1. Een preventieve aanpak van eenzaamheid bij jongeren
Samen met welzijnsorganisaties en gemeenten pakt stichting Join us eenzaamheid bij jongeren effectief aan. Join us brengt jongeren samen en helpt hen de onderliggende mechanismen die eenzaamheid veroorzaken aan te pakken. Daarmee worden ernstige problemen zoals depressie, verslaving of suïcidegedachten voorkomen. De methodiek die Join us heeft ontwikkeld, is onderzocht door de Radboud Universiteit en wordt momenteel vastgelegd in de databank Effectieve sociale interventies van Movisie. Het Join us programma wordt toegepast door sociaalwerkorganisaties, waardoor het goed uit te breiden is naar meerdere gemeenten. Op dit moment is Join us actief op 15 locaties en in gesprek met meerdere nieuwe partners. In deze deelsessie wordt de methodiek van Join us toegelicht. We zoomen hierbij in op de effectieve samenwerking binnen het sociale domein om eenzame jongeren te activeren. Een van de organisaties deelt hierbij verhalen uit de praktijk.

Door Jolanda van Gerwe, oprichter van Join us.

2. Je uitvoeringspraktijk verbeteren door outcomegericht te werken
Hoe krijg je als sociaal wijkteam meer zicht op de outcome van het werk en hoe kun je hiervan leren? WIJeindhoven gebruikt hiervoor het gespreksinstrument Wat telt. Inmiddels hebben al 18.000 inwoners een Wat telt ingevuld, dit geeft WIJeindhoven veel inzicht in wat de belangrijkste leefgebieden (zowel in positieve als in negatieve zin) van inwoners zijn, in hoeverre dit verschilt per wijk en wat er veranderd bij inwoners. Met als doel om zicht te krijgen op de effecten van de ondersteuning én de eigen uitvoeringspraktijk verder te verbeteren. Toch gaat de implementatie van dit instrument niet zonder horten en stoten. WIJeindhoven vertelt in deze sessie welke strategie gericht op methodisch werken zij hanteert, welke dilemma’s en knelpunten hierbij komen kijken en op welke manier zij leren en verbeteren. 
Door Sanneke Verweij, onderzoeker bij Movisie en Jeannette Telder, manager kwaliteit en veiligheid bij WIJeindhoven.

3. Young Leaders: positieve rolmodellen in kwetsbare wijken
In deze workshop maak je kennis met Young Leaders, een pedagogisch activeringsprogramma voor jongeren uit sociaaleconomisch kwetsbare wijken en dorpen. Doel van het programma is jongeren te stimuleren in hun ontwikkeling tot zelfbewuste personen die verantwoordelijkheid nemen in hun buurt. Op basis van een praktijkexperiment in zeven gemeenten, blijkt dat jongeren die meedoen nieuwe competenties opbouwen, leren op zichzelf en hun toekomst te reflecteren en zich inzetten als positief rolmodel voor andere buurtjeugd. De resultaten bieden interessante aanknopingspunten voor de preventieve inzet van lokaal jeugdbeleid ten behoeve van de maatschappelijke integratie van jongeren uit kwetsbare wijken. Inmiddels is in 26 gemeenten ervaring opgedaan met het programma en zijn er ruim 600 jongeren als Young Leaders getraind. Evaluatieonderzoek wijst uit dat deelname aan het programma niet alleen de persoonlijke ontwikkeling van jongeren versterkt, maar hen ook leert hoe zij hun kwaliteiten kunnen benutten voor hun toekomst en voor de omgeving om hen heen. In deze sessie krijg je een inkijkje in het programma en de werkzame elementen en krijg je inzicht in de resultaten die worden bereikt.
Door Annelieke van Dijk, onderzoeker bij Noorda en Co.

4. Vroegsignalering schulden landt in Nederland
Schuldenaren melden zich over het algemeen pas na vier jaar met een gemiddeld schuldenpakket van ruim 42.000 euro en 13 crediteuren. Door vroegtijdig met mensen met financiële problematiek in contact te komen, kun je als gemeente grote problematische schulden voorkomen. Hoe geef je dit, in samenwerking met vaste lasten partners, op een succesvolle manier lokaal vorm? Deze sessie gaat over de ontwikkelingen op het gebied van vroegsignalering. Maak onder andere kennis met het landelijke project ‘Vroegsignalering schulden landt in Nederland’. Dit project is ontstaan mede nadat Maria Buur van de gemeente Nijmegen het initiatief nam om gemeenten bij elkaar te brengen. Zodat ze kennis met elkaar kunnen delen om zo elkaar te versterken. Dit zijn gemeenten met veel, weinig of geen ervaring op het gebied van vroegsignalering. De gemeente Nijmegen en Amsterdam, beiden al geruime tijd actief op dit onderwerp, delen in deze sessie hun ervaringen en de lessen die zijn opgedaan.
Door Maria Buur, projectleider van Vroegsignalering schulden Nijmegen en Jeanette Schouten, Procesbeheerder Vroegsignalering Amsterdam. Beiden zijn actief binnen het project Vroegsignalering Schulden landt in Nederland.

6. Welzijn op Recept als brug tussen zorg en welzijn
Mensen met psychosociale problematiek hebben niet altijd medische of psychologische behandeling nodig. Met Welzijn op Recept (WoR) kan een huisarts een patiënt dan doorverwijzen naar een welzijnscoach binnen het sociale domein. Samen kijken ze welke activiteiten bijdragen aan het welbevinden van de patiënt om ergere klachten te voorkomen. Verschillende evaluaties onder patiënten, cliënten en professionals in Nederland en Engeland tonen aan dat WoR meerwaarde heeft voor zowel deelnemers als professionals. WoR wordt inmiddels in meer dan 80 gemeenten in Nederland uitgevoerd. In deze sessie hoor je vanuit de dagelijkse praktijk hoe WoR vorm krijgt in Nijmegen, Schiedam en landelijk. Welke rol heeft de gemeente, de eerstelijnszorg en het welzijnswerk bij het starten van een WoR-samenwerking en welke rol na verloop van tijd bij het doorontwikkelen en het borgen? Hoe ziet deze samenwerking tussen zorg, welzijn en gemeente eruit? En wat zijn concrete resultaten? En wat zijn de uitdagingen op de korte en langere termijn? Naast de do’s and don’ts is er ook voldoende tijd voor interactie.
Door Jan Joost Meijs van het landelijk kennisnetwerk Welzijn op Recept, Mirjam Schippers, beleidsadviseur bij de gemeente Schiedam en Fenna Hendriks, projectleider bij Bindkracht10.

7. Met de Forsa! aanpak werken aan re-integratie van LVB-jongeren na detentie
Binnen de strafrechtsketen is sprake van een oververtegenwoordiging van mensen met een licht verstandelijke beperking. Het Forsa! programma van Bureau Maatschappelijk Herstel en Rehabilitatie biedt een integrale aanpak en intensieve begeleiding bij de resocialisatie van (ex-)gedetineerde jongeren tussen de 17 en 27 jaar met een niet-westerse migratieachtergrond en een LVB. De begeleiding wordt uitgevoerd door vrijwillige maatjes met dezelfde culturele achtergrond en vindt plaats gedurende drie tot zes maanden tijdens detentie, tot een jaar daarna. Bureau MHR heeft in samenwerking met het lectoraat van de Hogeschool Leiden onderzoek gedaan naar de obstakels waar de LVB-jongeren in het Forsa! traject dagelijks tegen aanlopen. Tijdens deze sessie worden de handvatten gepresenteerd die voortkomen uit de inzichten uit het onderzoek. Ook maak je kennis met een app die Bureau MHR heeft ontwikkeld om deze doelgroep effectiever te begeleiden.  
Door Rachid Ben Meftah, coördinator Forsa! en Youssef Ouaicha, maatschappelijk werker. Beiden zijn werkzaam bij Bureau MHR.

8. Samen werken aan een gezondere leefstijl in Zaanstad
In Zaanstad worden sinds 2015 steeds meer kinderen met overgewicht of obesitas bereikt om te werken aan een gezondere leefstijl. In deze sessie hoor je hoe gezondheidsnetwerken bijdragen aan het bereiken van kwetsbare gezinnen. Professionals uit zorg (huisarts, diëtist, kinderarts), sport, welzijn en onderwijs en lokale partijen in de wijk kennen elkaar en hebben onderlinge verwijsafspraken gemaakt. De Centrale Zorgverlener vertelt hoe zij samen met ouders en kinderen een plan maakt om te werken aan een gezondere leefstijl. En welke rol zij vervult in de ketenaanpak voor kinderen met overgewicht en obesitas. Door in te zoomen op de hele leefwereld van het gezin, zien we achterliggende oorzaken van een ongezonde leefstijl. Zoals armoede, meedoen, taalvaardigheid en veiligheid. In de sessie worden cijfers en ervaringen van de aanpak gedeeld die zijn opgehaald door monitoring van en kwalitatief onderzoek naar de aanpak.  
Door Christine Eggenkamp-Vink, programmaregisseur JOGG-Zaanstad, gemeente Zaanstad en Mieke Schouten, jeugdverpleegkundige & Centrale Zorgverlener, GGD Zaanstreek-Waterland.

9. De veranderopgave inburgering: TaalDoen! en brede intakes voor vergunninghouders
De aanpak TaalDoen! is bedoeld voor inburgeraars die binnen de meer traditionele aanpakken het risico lopen dat zij tussen wal en schip belanden. Het gaat dan vooral om inburgeraars met een lage leerbaarheid, weinig of geen opleiding en die veelal analfabeet of laaggeletterd zijn in de eigen taal. De aanpak TaalDoen! is een door WSD ontwikkeld duaal inburgeringsprogramma met als doel het realiseren van zo regulier mogelijk werk én het behalen van het inburgeringsexamen. Inburgeraars worden ondergedompeld in de Nederlandse taal op een contextrijke wijze. De aanpak bestaat uit taallessen, workshops en taalstages met taalbuddy’s. TaalDoen! wordt momenteel in de gemeenten Best, Boxtel, Haaren en Sint-Michielsgestel uitgevoerd. 
Daarnaast is er in de regio jarenlange ervaring opgedaan met brede intakes om het individuele proces van inburgering tot werk per vergunninghouder in beeld te krijgen. Uit een intake volgt een persoonlijk ontwikkelplan (POP), waarin alle leefgebieden aan de orde komen. Inmiddels zijn er meer dan 100 brede intakes uitgevoerd in de gemeenten Nuenen en Son en Breugel en zijn er samen met lokale maatschappelijke organisaties versnelde resultaten geboekt naar integratie en werk. De POP-werkwijze sluit aan bij het persoonlijk Plan Inburgering en Participatie (PIP) in het kader van de nieuwe Wet op de Inburgering. In deze sessie maak je nader kennis met de twee aanpakken en hoor je meer over de resultaten.
Door Ralf Huybregts Dienst Dommelvallei, het samenwerkingsverband van de gemeenten Geldrop-Mierlo, Nuenen c.a. en Son en Breugel en Linda van Berkel, projectleider vergunninghouders WSD.


RONDE 2

5. 20 steden, één gedachte: de kracht van coöperatief scharrelondernemen
De Vrije Uitloop is de eerste Nederlandse coöperatie voor scharrelondernemers. Dit zijn mensen met talenten en vaardigheden, een bijstandsuitkering, (grote) afstand tot de arbeidsmarkt en in bijna alle gevallen een (onzichtbare) beperking. Onder de vlag van een coöperatie mag een scharrelondernemer een deel van zijn of haar uitkering zelf verdienen door te ondernemen naar vermogen. De afgelopen jaren is het aantal coöperaties flink uitgebreid: er zijn inmiddels meer dan 20 coöperaties in Nederland met in totaal meer dan 200 scharrelondernemers. Met ondersteuning vanuit het Oranje Fonds Groeiprogramma is in 2018 het LaNSCO opgericht: het Landelijk Netwerk Sociaal Coöperatief Ondernemen. Binnen dit netwerk kunnen coöperaties zich met elkaar verbinden, een stem hebben, kennis uitwisselen, meedenken over de veranderende arbeidsmarkt en geborgd worden, zodat het burgerinitiatieven blijven. In deze sessie kom je meer te weten over de kracht van het coöperatief scharrelondernemen, de waarde die dit heeft voor zowel de mensen zelf als hun omgeving, de kenmerken van de mensen waarvoor dit een buitengewone oplossing voor is en de mogelijkheden die er zijn om dit in je eigen stad ook mogelijk te maken.
Door Erna Smeekens, directeur van stichting LaNSCO.

10. Kunst met impact: met dans eenzaamheid verminderen en gezondheid verbeteren
Stichting Aan de Slinger, welzijnsorganisatie van Houten&co en de gemeente Houten werken samen om duurzame cultuurprojecten voor ouderen te realiseren met een maatschappelijk doel. Het praktijkvoorbeeld dat in deze sessie centraal staat is ‘De Vlinder’, een multidisciplinaire danstheatervoorstelling voor en door 65-plussers in Houten. De ambitie is het doorbreken van eenzaamheid en de fysieke en mentale gezondheid van deze ouderen. De Vlinder wordt door kennisinstituut Movisie ondersteund met leer- en verbetersessies en de evaluatie van ervaren effecten. De opgedane kennis wordt ingezet voor de verduurzaming en kwaliteitsverbetering van culturele interventies in Houten. De sessie bestaat uit drie ingrediënten: Je ervaart wat het project ‘De Vlinder’ inhoudt en teweegbrengt bij de deelnemers. Ook krijg je een kort inkijkje in de belangrijkste wetenschappelijke kennis over wat werkt bij culturele interventies. Tot slot leer je meer over wat het leer- en verbetertraject heeft opgeleverd en hoe de organisaties daarmee aan de slag gaan.
Door Jessica Dijkman, beleidsadviseur bij de gemeente Houten en Saskia van Grinsven, adviseur bij Movisie.

11. Samen met ouders en jeugdigen beslissen met de GIZ-methodiek
Met de GIZ-methodiek (Gezamenlijk Inschatten van Zorgbehoeften) brengen gemeenten op professionele wijze zorgbehoeften in kaart en wordt samen met ouders en jeugdigen beslist over passende hulp. Zo is er continuïteit van zorg voor gezinnen en eenheid in taal. De methodiek wordt toegepast binnen JGZ organisaties en de Jeugdhulp. De getrapte werkwijze, verschillende uitvoeringsvarianten en de visuele leeftijdsspecifieke hulpmiddelen ondersteunen bij het gesprek om de zorgvraag te verhelderen, samen doelen en acties te bepalen en de ingezette acties te evalueren. Ook binnen de huidige zorginkoop van de H10 gemeenten (10 gemeenten in de regio Haaglanden) staat de GIZ centraal. De (digitale) GIZ is het resultaat van samenwerking tussen praktijkorganisaties, kennisinstituten, gemeenten, professionals en cliënten en ontwikkeld in de academische werkplaats ‘Samen in Noordelijk Zuid-Holland’. Effectonderzoek van ZonMw naar de GIZ-methodiek laat veelbelovende resultaten zien. Het Nederlands Centrum Jeugdgezondheid (NCJ) draagt zorg voor de landelijke verspreiding en implementatie. In deze sessie hoor je meer over de toepassing van deze innovatieve werkwijze in de praktijk en wat de GIZ concreet oplevert voor gezinnen, professionals en gemeenten. Wil je al meer weten over de GIZ, lees dan de beschrijving in de databank Effectieve jeugdinterventies.
Door Bas Harding, netwerkregisseur Jeugd en trainer GIZ bij de gemeente Zoetermeer en Marjanne Bontje, beleidsmedewerker Jeugd bij GGD Hollands Midden.

12. De Rotterdamse route naar een gezonde jeugd met Lekker Fit!
Hoe ‘gewoner’ een gezonde leefstijl is voor de jeugd, hoe gezonder de jeugd als volwassene kan zijn. Dit is het gedachtegoed van het gezondheidsprogramma Lekker Fit! dat sinds 2005 werkt aan het tegengaan van overgewicht onder de Rotterdamse jeugd. Het programma Lekker Fit! richt zich op de plekken waar kinderen veel komen gedurende de verschillende levensfasen. Vanuit de kraamzorg, kinderopvang, kleuterschool, basisonderwijs en vanuit de middelbare school wordt ingezet op het bevorderen van gezond gedrag. De inzet gaat daarbij uit van 5 thema’s: gezonde voeding, beweging, rust, mentaal welbevinden en buitenspelen. Lekker Fit! is gestart op het basisonderwijs in verschillende focuswijken. De inzet van drie keer per week bewegingsonderwijs en een diëtist heeft het aandeel kinderen met overgewicht weten te stagneren. Het streven is dat ook partners in de wijk het gedachtegoed van Lekker Fit! uitdragen. De gemeente Rotterdam neemt je tijdens deze sessie stap voor stap mee op de route naar een gezonde en fitte jeugd.
Door Saskia Bosch en Suzan Paulussen. Beiden zijn beleidsadviseur bij de gemeente Rotterdam.

13. De preventieve kracht van jongerenwerk
Deze sessie geeft een inkijkje in wat jongerenwerk is en op welke manieren inzet van jongerenwerk bijdraagt aan de realisatie van de transformatiedoelen: versterken van eigen verantwoordelijkheid en mogelijkheden, op tijd vinden van hulp en ontzorgen en normaliseren. Onderzoeker Jolanda Sonneveld presenteert resultaten van effectonderzoek uitgevoerd onder bijna 1600 jongeren in 11 jongerenwerkorganisaties in Nederland. Twee jongerenwerkers, die hebben geparticipeerd in dit praktijkgericht onderzoek, vertellen vanuit hun jarenlange ervaring hoe zij werken vanuit de leefwereld van jongeren. En hoe zij vanuit een sterke betekenisrelatie met jongeren bijdragen aan het versterken van eigen verantwoordelijkheden en mogelijkheden van deze jongeren. Laat je informeren, inspireren en praat mee over hoe jongerenwerkers vanuit een preventieve basisvoorziening van betekenis zijn voor de ontwikkeling van jongeren die opgroeien in kwetsbare situaties.
Door Annemarie Mikkers, jongerenwerker bij welzijnsorganisatie De Schoor en Jolanda Sonneveld, senior onderzoeker bij het lectoraat Youth Spot – Jongerenwerk van de Hogeschool van Amsterdam.

14. Perspectief op een stabiele toekomst voor jongeren met schulden
Het Jongeren Perspectief Fonds (JPF) van het Schuldenlab070 is een integrale aanpak om jongeren met problematische schulden op maat te helpen en ze weer perspectief te bieden op een stabiele toekomst. Veel jongeren met problematische schulden vallen in Nederland tussen wal en schip. Door de aard en hoogte van hun inkomen komen zij vaak niet in aanmerking voor een regulier schuldhulptraject. Dit geldt bijvoorbeeld voor jongeren die studeren. Bovendien is er binnen het reguliere schuldhulptraject niet altijd voldoende ruimte om de juiste (maatwerk)begeleiding aan deze jongeren te bieden. Met JPF worden jongeren schuldenzorgvrij en zullen zij als volwassenen financieel gezonder zijn.
Door Larissa Jongenelen, Projectleider Jongeren Perspectief Fonds bij de gemeente Den Haag.

15. Relatie APK: preventief werken om complexe scheidingen te voorkomen
(Complexe) scheidingen nemen toe, preventie op dit thema is belangrijk. Kwadraad Maatschappelijk Werk heeft dit jaar 60 medewerkers geschoold tot relatiecoaches. Ze voeren de Relatie APK uit binnen de gemeente waar ze werkzaam zijn. Relatie APK bestaat uit de training Houd me vast, Houd me vast voor ouders met jonge kinderen en Relatie spreekuur. De methode is evidence based, met de Universiteit van Amsterdam wordt Relatie APK verder onderzocht. Naast Relatie APK maak je in deze sessie ook kennis met het regiolab Scheiden zonder schade. Vraagstukken die in de sessie aan de orde komen zijn: hoe kun je gemeenten ervan overtuigen te investeren in relatiecoaches? Welke ervaringen zijn tot nu toe opgedaan en hoe borg je de kwaliteit?
Door Nynke Kiela-Siderius en Nynke Lijn, respectievelijk projectleider en kwartiermaker bij Kwadraad.

16. Werkplaats Jeugdreclassering 2.0 Op weg naar succes en herstel
Om jeugdigen die een delict hebben gepleegd effectief en betekenisvol te kunnen begeleiden, is een intensieve samenwerking tussen de straf-, jeugdhulp- en zorgketen nodig. Het project Werkplaats JR 2.0 dat het Expertisecentrum William Schrikker samen met de gemeenten Velsen en Haarlem is gestart, maakt dit mogelijk. Verschillende gemeentelijke ketenpartners nemen deel aan de negen werkplaatsbijeenkomsten. Deelnemers krijgen inzicht in de nieuwste wetenschappelijke inzichten over jeugdreclassering, kansrijke praktijkvoorbeelden worden besproken en jongeren en hun netwerk vertellen wat bij hen gewerkt heeft. Ook krijgen de deelnemers uitleg over de herschreven methodiek JR 2.0. Binnen de werkplaatsbijeenkomsten staat het thema ‘herstel’ centraal. De sessieleiders gaan in op de vormen van herstel en een jongere vertelt wat herstel voor hem gebracht heeft.
Door Alice Faber en Ruudje Kea. Beiden zijn adviseur bij het Expertisecentrum William Schrikker.

17. Ouderen koppelen aan studenten voor zorg én gezelschap
Een gelukkiger mens is ook gezonder. In 2017 hebben Mantelaar, VGZ en het Nationaal Ouderen Fonds (NOF) de handen ineen geslagen om de zorg zo in te richten dat er naast verzorging en begeleiding ook tijd is voor gezelschap met de oudere. Met als doel eenzaamheid te verminderen. Dit doen zij door ouderen aan medische en paramedische studenten te koppelen. De oudere ontvangt aandacht, de mantelzorger wordt ontzorgt en de zorgstudent leert. In deze sessie leer je hoe dit concept concreet vorm krijgt.
Door Titiaan Zwart, oprichter/directeur van Mantelaar.


RONDE 3

18. Nu Niet Zwanger: cliënten nemen de regie over hun kinderwens
‘Mandy was dakloos, verslaafd en had psychische problemen. Hulpverleners waren druk met het regelen van de benodigde zorg en ondersteuning. Haar kind was ondergebracht bij een pleeggezin. Ongepland en ongewenst werd zij opnieuw zwanger.’ Dit verhaal is niet uniek. Hulpverleners ondersteunen kwetsbare mensen met complexe problematiek op veel gebieden: financiën, huisvesting, bij verslaving of psychische problemen. Een eventuele kinderwens blijft echter volledig de eigen verantwoordelijkheid van de cliënt zelf. Het programma Nu Niet Zwanger, dat is opgenomen in Kansrijke Start, is erop gericht actief het gesprek aan te gaan over een kinderwens, seksualiteit en anticonceptie. Zodat kwetsbare (potentiële) ouders de regie over hun eigen kinderwens kunnen nemen. Daarnaast wordt een sluitend vangnet gecreëerd door intensieve samenwerking tussen  hulpverlenende organisaties en de medische keten. Het programma is succesvol, meer dan 80 procent van de deelnemers kiest er bewust voor om een kinderwens uit te stellen door vrijwillig te beginnen met adequate anticonceptie. Het programma blijkt in de praktijk overdraagbaar. Het wordt op dit moment in 63 gemeenten uitgevoerd en de komende jaren verder landelijk uitgerold.
Door Annelies van Dijk, Kwartiermaker voor het programma Nu Niet Zwanger en werkzaam bij GGD GhOR Nederland.

19. Buurtzorg Jong, Jongerenwerk en Buurtteam in de praktijk
Daar waar de meeste gemeenten ervoor kozen om eerst aan de transitie te werken en de beschikbaarheid van de middelen te organiseren en vervolgens de transformatie te starten, heeft de gemeente Zaltbommel dit in één keer gedaan. De geest van de nieuwe Wmo en Jeugdwet is hierbij in ogenschouw genomen. De aanpak van Buurtzorg Jong richt zich op preventie, dicht bij de inwoners en passende tweedelijns ondersteuning. Buurtzorg Jong en Buurtteam hebben de vrijheid gekregen om inwoners naar eigen inzicht te ondersteunen. Dit betekent dat ze zo vaak als nodig bij de inwoners langs kunnen gaan om de hulpvraag te verkennen of te verhelpen. Doordat ze niet in dienst zijn bij de gemeente kunnen ze naast de inwoner gaan staan. De aanpak werkt, blijkt uit verschillende onderzoeken. Wat doet Buurtzorg anders dan andere wijkteams? En hoe werkt de samenwerking tussen gemeente en de teams? Hoe geef je vorm aan de relatie met de andere zorgaanbieders? Hoe houd je de verbinding, maar geef je de ruimte? En hoe blijf je uit de regelreflex?
Door Marco de Bont en Pauline van Dijk van de gemeente Zaltbommel.

20. Wijk-GGD’ers: verbinders van zorg en veiligheid in het sociaal domein
De ‘Wijk-GGD’ wordt gevormd door professionals in Amsterdam die afgaan op personen en adressen die op allerlei manieren in beeld komen vanwege ernstige zorgen of overlast, zoals eenzaamheid, verloedering, stank of geluid. Dat doen zij vaak samen met wijkagenten en onder regie van de stedelijke Meldpunten Zorg en Woonoverlast. Zij zetten zich in voor het (opnieuw) in verbinding brengen van kwetsbare burgers met professionele zorg en ondersteuning. Er wordt nadrukkelijk niet zelf behandeld. De formule van de Wijk-GGD past naadloos in de landelijke ontwikkeling van gemeenten richting de zogenaamde sluitende of ‘goed werkende’ aanpakken voor personen met verward gedrag. Daarom wordt de werkwijze van de wijk-GGD’er, eerst alleen bekend in Amsterdam en Vught, nu ook landelijk uitgerold onder begeleiding van het Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid (CCV). Tijdens deze sessie word je aan de hand van praktijkvoorbeelden en filmbeelden (www.handhavenenhulpverlenen.nl) meegenomen in de praktische werkwijze van de Wijk-GGD, onderzoeken en de nieuwe Wet verplichte GGZ (Wvggz).
Door Thijs Fassaert en Yvonne Spring in ’t Veld, respectievelijk beleidsadviseur en inhoudelijk coördinator wijk-GGD bij de GGD Amsterdam en Danny Zwart, sociaal psychiatrisch verpleger bij Vangnet.

21. Wijkprogrammering Rotterdam: een samenhangend preventief jeugdbeleid in de praktijk
Gemeente Rotterdam staat voor een positieve en preventieve aanpak. Talentontwikkeling, veiligheid en gezondheid versterken elkaar en dragen bij aan kansrijk opgroeien. Maar hoe stuur je als gemeente op de kwaliteit van preventief aanbod in de wijk? En hoe vergroot je de kans dat het aanbod in de wijk bijdraagt aan het bereiken van maatschappelijke resultaten? En hoe breng je dit daadwerkelijk in de praktijk? Vragen waar meerdere gemeenten mee worstelen. De gemeente Rotterdam zet hiervoor de methodiek Wijkprogrammering in. Wijkprogrammering is een manier om in een voortdurende meet-, spreek-, leer- en verbetercyclus te sturen op meer preventief aanbod in de wijk van goede kwaliteit. Dit doet de gemeente niet alleen, maar samen met het wijknetwerk zoals welzijn, politie, CJG en scholen. Op basis van data én gesprekken met het wijknetwerk worden gewenste maatschappelijke resultaten geformuleerd en wordt passend aanbod gezocht of ontwikkeld. Door het aanbod voortdurend te monitoren, de resultaten te bespreken met betrokkenen en verbeteracties die daaruit voortkomen door te voeren, ontstaat er effectievere en preventievere inzet in een wijk. Hierbij wordt gebruik gemaakt van beschikbare kennis over beschermende en risicofactoren rond opgroeien en opvoeden van jeugd.
Door Jeannette Jonker en Linda Verboom, respectievelijk projectleider Wijkprogrammering en beleidsadviseur Jeugd bij de gemeente Rotterdam.

22. TROTS (Thuiszitters Re-integreren Opleiden Terug in de Samenleving) in Schouwen Duiveland
Hoe krijg je jongeren met een lange geschiedenis in de jeugdhulpverlening, uitval van school en soms zelfs met geschiedenis in de criminaliteit weer op de rails? Met onorthodoxe oplossingen, aandacht, oog voor talent, een opleiding, werk en (zo) zelfstandig (mogelijk) wonen. De jongeren die uitstromen naar zelfstandigheid via TROTS hebben na twee jaar een startkwalificatie, een baan, een zelfstandige woonplek, geen schulden en een sociaal netwerk. TROTS werkt samen met de gemeente Schouwen Duiveland. Met die samenwerking realiseert de gemeente, naast gelukkige jongeren, aanzienlijke besparingen op Beschermd Wonen trajecten. Benieuwd hoe deze unieke samenwerking praktisch vorm krijgt? Tijdens deze sessie leer je meer over de aanpak.
Door Astrid van Kleeff van TROTS en Peter Bijzet van de gemeente Schouwen Duiveland.

23. Sociaal werk loont, maar hoe meet je het (besparend) effect?
In de regio Zuidoost-Brabant is welzijnsdienstverlener LEVgroep met een aantal gemeenten aan de slag met effectmetingen. De inzet van sociaal werk bespaart gemeente allerlei kosten, preventie loont. Maar hoe kan je aantonen dat een investering in sociaal werk zich ook daadwerkelijk terugbetaalt? Samen met het methodische bureau Good2Consult is hiervoor een goed hanteerbaar meetinstrument opgezet. Hierbij is gebruik gemaakt van de huidige beschikbare wetenschappelijke kennis en andere methoden die toegepast kunnen worden. De kern van het model is goed en systematisch kijken naar werkelijke cases. Door met de medewerker die de inwoner heeft begeleid een realistische duiding te laten maken van de mogelijke zorgkosten en hoe zijn of haar inzet deze heeft vermeden. Deze vermeden (zorg)kosten kunnen zo zichtbaar en meetbaar worden gemaakt. Tegelijkertijd worden de beroepskrachten zich bewuster van dit potentieel. In de gemeenten Deurne, Son&Breugel en Helmond is het instrument ingezet. In deze sessie vertellen betrokkenen uit deze gemeenten, het Good2Consult en de LEVgroep over de toepassing ervan.
Door Jasper Ragetlie, bestuurder van de LEVgroep.

24. GO! voor jeugd: veilig en gezond opgroeien
De gemeenten Alphen aan den Rijn en Kaag en Braassem hebben met GO! voor jeugd de jeugdzorg anders georganiseerd. Er is één integrale opdracht en één integraal budget waar een consortium van aanbieders gezamenlijk verantwoordelijk voor is. De leidraad van de jeugdhulp van GO! voor jeugd in Alphen aan den Rijn en Kaag en Braassem is dat alle kinderen en jongeren, ongeacht hun achtergrond, beperkingen of sociaal-economische situatie veilig en gezond opgroeien. Ze krijgen de kans om hun talenten optimaal te ontwikkelen en in te zetten voor zichzelf en de gemeenschap. GO! voor jeugd is expert in het duurzaam herstel van draagkracht en draaglast in het leven van kinderen, jongeren en hun ouders. Binnen GO! voor jeugd is alle expertise in huis om hen verder te helpen, ook bij specifieke en complexe problematiek. Het activeren en/of het opbouwen van een warme en steunende sociale omgeving die oog heeft voor je talenten en voor wat je bij te dragen hebt, is voor kinderen, jongeren en hun ouders met problemen van groot belang. Het vergroot de draagkracht van gezinnen en plaatst professionele interventies in een hoopvollere context. De sociaal makelaar binnen GO! voor jeugd heeft hierin een belangrijke rol. Als intermediair tussen de formele en informele hulp  en als bruggenbouwer tussen kinderen, ouders, jongeren sociale netwerk in de buurt.
Door Dennis de Roo van GO! voor jeugd en Boris Stil van Kwadraad.

25. De toegankelijkheid van het sociaal domein voor mensen met een licht verstandelijke beperking
Toezicht Sociaal Domein wilde weten hoe toegankelijk het sociaal domein nu écht is. Om dit te onderzoeken zijn mensen met een verstandelijke beperking als mysterie guest bij een aantal gemeenten langsgegaan met verschillende hulpvragen. Tijdens deze workshop vertellen ervaringsdeskundigen samen met de inspectie de resultaten. De ervaringsdeskundigen vertellen wat ze zelf hebben ervaren: wat ging goed en wat kan beter? Je hoort wat gemeenten na dit onderzoek hebben gedaan en gaat naar huis met tips hoe je de toegang in je eigen gemeente kunt testen en verbeteren.
Door Petra Reulings, coördinerend inspecteur bij Toezicht Sociaal Domein en Dounia Bouchikhi, ervaringsdeskundige bij LFB, de belangenorganisatie voor en door mensen met een licht verstandelijke beperking.